Contact

Zeestraat 84
2518 AD The Hague
Netherlands

Other locations ›

Marcel Schuttelaar

Chinees treinongeluk

Na het zinken van de Happy van vrienden Jaap en Wytze, in het noorden van de Atlantische Oceaan, bedacht ik me dat IJsvogel en schipper onder een gelukkig gesternte geboren zijn. Ik heb een levendige fantasie en ben geen held, dus prijs ik elke dag dat ik dit soort omstandigheden ontloop. Ik had natuurlijk wel eens eerder een stevige reis meegemaakt. Een van de vroegere Vuurschepenraces naar Harwich. Beschreven in de column Chinese wacht; ‘een keer op, nooit meer af’. Maar in het jubileum jaar van IJsvogel moesten we er toch aan geloven. 

Vakantietocht

De afgelopen jaren kent de zeilvakantie een vrij vast patroon. Een race naar Noorwegen of richting Zuid Engeland of Ierland. Een dag of vier bikkelen met een aantal zeilvrienden en dan met mijn vriendin rustig in een weekje of drie terug. Dit jaar ging de Scheveningen Zeilrace & Rally naar Plymouth, via Wolf Rock. Een mijl of 15 zuidwestelijk van Lands End, het meest westelijke puntje van Engeland.

Ruim 600 mijl vaak tegen de heersende zuidwestenwind in. De vooruitzichten waren fantastisch dit jaar. Volgens alle gribfiles zouden we een vakantietocht krijgen. Zaterdag met een lekker windje over naar Engeland. Dan kruisend of hoog aan de wind omlaag rond Dover. Ter hoogte van het eiland Wight zou de wind langzaam wegvallen en draaien van zuidwest naar oost. Een hogedrukgebied zou ons vervolgens naar Wolf Rock blazen. En dan nog een stukje terug om te finishen in Plymouth.

Gevaarlijk optimisme

Gribfiles zijn computervoorspellingen van het weer. Zonder interpretatie van meteorologen. Ik heb tegenwoordig een systeem waarin de voorspellingen van vier modellen gepresenteerd worden. Windsterkte, vlagen, richting, golfhoogte en anderen. Daar probeer ik dan een gemiddelde uit te distilleren, want ze zijn het zelden met elkaar eens.

Mijn gratis Windfinder-systeem vind ik zelfs gevaarlijk optimistisch. Vaar je vrolijk de haven uit in de verwachting van een licht briesje, krijg je 30 knoop om je oren en scheuren je zeilen. Dus gribfiles worden aan boord van IJsvogel met een knipoog bekeken. Zeker nu, daar zijn veel zeezeilers het over eens, het erop lijkt dat het weerbeeld echt aan het veranderen is.

IJsvogel aan kop

De start van de race verliep relaxed. IJsvogel behoorde tot de snellere boten van de vloot. Tot bij Wight bleef de vloot redelijk bij elkaar met IJsvogel aan de kop van de wedstrijddivisie. Bij Wight draaide de wind als voorspeld van zuid naar oost en viel daarbij weg. Sommige boten zaten daarom dicht bij de Franse kust, omdat daar meer wind zou zijn.

IJsvogel probeerde aan de windstilte te ontsnappen door ook naar het Zuiden te koersen. Een knoop of 3 was het maximaal haalbare. Met de code zero wisten we wat extra snelheid op te bouwen. Midden in de nacht van maandag op dinsdag, slechts een paar knoopjes wind, een spiegelgladde zee en toch 4 knopen snelheid. Die nacht bouwden we een voorsprong van een uur of zeven op de rest van de vloot. 

Een stop in Plymouth?

In de loop van de morgen draaide de wind door naar het oosten en nam langzaam in kracht toe. Dus met 200 m2 zeil westelijk gestoomd, met steeds hogere snelheid. IJsvogel is ontworpen voor dit ruimere werk. Gennaker koers, vlakke romp, volle kop om niet in de golven te verdwijnen en glijden maar ondanks 10 ton gewicht. Met 10 tot 12 knoop continue door het water en nog eens flink stroom mee in no time Lyme Bay overgestoken.

Voor Plymouth waaide het tussen 25 en 30 knoop. Met de zware gennaker liepen we 13-14 knoop in een woelige zee. Een nieuw bemanningslid vroeg in alle ernst of we niet even in Plymouth konden stoppen. Geconcentreerd sturend liepen we door richting Lands End. Het was ons duidelijk aan het worden dat de laatste 100 mijl best wel eens pittig konden worden. Daar hadden we geen gribfiles voor nodig. 

Een beetje impressed

Boven Engeland zorgde een hogedruksysteem voor de steeds forser wordende oostenbries. Boven de Atlantische Oceaan kwam, zoals steeds weer deze zomer, een depressie aanstormen. En IJsvogel zat precies op de overgang van die weersystemen. En die verlopen zelden zonder geweld. Boven het vaste land zagen we enorme wolkenformaties opbouwen, in allerlei vreemde strakke vormen. Aangevend dat daar bovenin heel veel wind zat, die ongetwijfeld ook omlaag zou komen.

Om een uur of drie ‘s middags knalde de shackle van de gennakerschoot. Een signaal om het witte gevaar gelijk te strijken en een rif te zetten in het grootzeil. IJsvogel zeilde inmiddels onder Lands End. Nog geen 5 minuten later begon het enorm te blazen. De zee sloeg plat en begon te roken. Ik heb al wat onweersbuien meegemaakt, maar dit was een heel heftige. De mediumfok met veel geweld weggedraaid en met 14 knoop stoven we voor 55 knoop wind weg. Reven kun je op zo’n moment wel vergeten. Na een half uur was deze ervaring weer voorbij, met de hele bemanning een beetje impressed.

Doordenderen

Zo rond een uur of vijf rondden we Wolf Rock. Een vuurtoren eenzaam en verlaten op de grens van de Ierse Zee en Atlantische Oceaan. Schipper stond even in de zon te sturen met een mooi windje van een knoopje of 15. Nog 60-70 mijl te gaan, een kleine ruk naar Plymouth. Stroom en wind stonden inmiddels tegen.

Met kleine fok, de blade en twee keer gereefd grootzeil werd het kruisen tegen een steeds steviger oostenwind. Met boven land nog immer de onweersformaties. De beste stuurman aan het roer gezet en met een knoop of 7 doorgedenderd de vallende avond tegemoet. Schipper vroeg zich intussen af of de groepen dolfijnen rond IJsvogel een waarschuwing waren. De volgende drie uur bleef de wind hangen tussen 30 en ruim 45 knoop. Huilend, telkens aanzwellend tot boven de 45 knopen en dan weer wat afnemend rond 30.

Drie man zat schrap binnen, drie man buiten in het geweld. Ijsvogel gaf geen krimp en denderde door over golven van een meter of 4. Hoog in de groef bleef de boot goed hanteerbaar. Ik wilde er niet aan denken wat er zou gebeuren als we een beetje zouden afvallen of als er iets kapot zou gaan. De krachten zijn enorm, dat is op zo'n moment overduidelijk. Als schipper 'bid' je op zo'n moment dat alles heel blijft.

‘Chinees treinongeluk'

Bij het begin van de schemering zakte de wind langzaam aan wat terug. Enigszins gehavend vervolgden we de laatste mijlen. Die verliepen wat trager, zodat de achterliggende vloot met de inmiddels naar west gedraaide wind in de rug een deel van de achterstand kon inhalen. Toch nog met een voorsprong van een uur of vier als eerste gefinisht en een eerste plaats behaald in de ORC1 klasse.

Gelijk de balans opgemaakt. De medium fok was gescheurd en het grootzeil had ook een tik gehad. Een van de zeilkarren lag eruit. Binnen was de grote tafel met kolompoot losgeslagen. Terwijl twee bemanningsleden bezig waren de derde gerust te stellen hadden ze ook de tientallen kilo's zware tafel moeten vastsjorren om verdere schade aan schip of bemanning te voorkomen. Onder een hoek van meer dan dertig graden, op een heftig steigerend schip.

De stuurman, eindelijk bevrijd van zijn taak, keek dan ook langdurig naar binnen. En toen een beetje droevig naar mij.  Zo moet het eruitzien na een ‘Chinees treinongeluk'. Na een dag klussen IJsvogel weer in top shape gebracht. Toen pas merkten we de missende borgpen in de giek. Zonder geluk vaart .........


Bedankt voor je inschrijving!
Er is een ongeldig emailadres ingevuld. Terug