Contact

Zeestraat 84
2518 AD The Hague
Netherlands

Other locations ›

Suzanne van der Pijll

Zelfbeschikking of sturen op consumptiepatronen?

Het voedselsysteem moet duurzamer en gezonder en dat moet snel gebeuren. De consument speelt hierin een belangrijke rol, zij zal duurzamer en gezonder moeten consumeren. In hoeverre laten we dat aan de consument over en in hoeverre mag zij daarin gestuurd worden? Over dit dilemma “zelfbeschikking versus sturen op consumptiepatronen” sprak Suzanne van der Pijll afgelopen week in één van de webinars van Springtij.

Wil je haar verhaal liever beluisteren in plaats van lezen? Klik hier: audiofragment-zelfbeschikking-of-sturen-op-consumptiepatronen-suzanne-van-der-pijll.mp3

Sturen op duurzaam en gezond voedsel

Het veranderen van consumptiepatronen is essentieel om de transitie naar duurzaam en gezond voedsel te versnellen. Daarvoor zullen we moeten durven ingrijpen en dus ook moeten sturen, misschien nog wel meer dan we tot op heden doen... Eerst een korte blik op hoe verschillende actoren al in allerlei vormen en maten consumptiepatronen beïnvloeden.   

Sturing door restaurants

Restaurants bieden vaak dagmenu’s en huiswijnen aan, ze weten dat de gast dit aanbod vaker kiest. Restaurants kiezen voor dagmenu’s omdat de prijs van de inkoop hierdoor lager kan zijn en de voedselverspilling verminderd kan worden. Uit een onderzoek van Cornell University blijkt dat restaurants met mooie woorden en geografische aanduidingen de verkoop met 30% kunnen laten stijgen. 

Sturing door supermarkten

Supermarkten beïnvloeden op verschillende manieren onze consumptiepatronen. Ten eerste doordat zij bepalen wat er wel en wat er niet in de supermarkt ligt. Alleen datgene dat aangeboden wordt, kan ook geconsumeerd worden. Tal van producten bereiken de schappen van de supermarkt niet. Ook heeft de wijze waarop producten in de supermarkt liggen een grote invloed op ons aankoopgedrag. Denk aan de routing door de winkel en de plaats die een product heeft in het schap. Tot slot is ook de informatievoorziening in de supermarkt van belang. Zo zijn er retailers die op het schap informatie plaatsen over bijvoorbeeld de hoeveelheid suiker of vezels in de producten, bijvoorbeeld met een vezelmeter bij het brood of een suikermeter bij de frisdranken. Ook het invoeren van een voedselkeuzelogo, zoals de invoer van Nutri-Score, draagt bij aan de informatie over producten en helpt de consument in het zelf kunnen kiezen, maar stuurt ons ook!

Sturing door de overheid

Het is ook de overheid die een sturende rol heeft inzake onze consumptiepatronen, de overheid gebruikt daartoe verschillende instrumenten. Financiële instrumenten zoals accijnzen op alcohol en tabak zijn heel gebruikelijk, maar steeds vaker wordt gesproken over een vleestax of een lager btw-tarief op groente en fruit. Wettelijke instrumenten worden ook ingezet, bijvoorbeeld als het gaat om een verbod op verkoop van alcohol en tabak aan mensen onder de 18 jaar en de maatregelen rondom HACCP. Tot slot gebruikt de overheid zachtere instrumenten zoals subsidies, voorlichting, educatie of het sluiten van convenanten. 

Haast

We denken als consument vaak dat we over veel zaken zelfbeschikking hebben, maar zoals gezien worden we op allerlei manieren gestuurd in onze consumptiepatronen. Dat zouden we mijns inziens nog meer kunnen gaan doen. Zeker omdat we haast hebben. Haast om de wereld duurzamer en gezonder te maken. Tijd om te wachten op intrinsieke motivatie van alle consumenten hebben we niet. Door sturing op consumptiepatronen kunnen we tempo maken in de transitie; en dat is wat we nu nodig hebben. Overigens dienen we wel uit te blijven leggen op welke wijze we sturing geven, daarmee doen we recht aan de waarde van zelfbeschikking.