Contact

Zeestraat 84
2518 AD The Hague
Netherlands

Other locations ›

Marcel Schuttelaar

Verstikt stof

Het grasland bevond zich zo’n 7 meter onder de dijk waarop ik liep. Een stukje ingeklonken veenweide in het groene hart. Aan een slingerend weggetje lag een kaasboerderij verscholen. Een plaatje, perfect overeenkomend met het idyllische plattelandsbeeld uit mijn schooltijd. De kaaswinkel, verschoten houten wanden en een koelvitrine met een paar stukken in plastic verpakte kaas, paste daar zo in. Het duurde een paar minuten voor een stevige dame kwam vragen wat ik wilde. Een stuk kaas dus. 

Geen kaas maar ijs

“Maakt u die zelf op de boerderij?” Nu niet meer, ze waren overgegaan op ijs. Dat liep storm met al die toeristen. De kaas werd tegenwoordig ingekocht. “Hoeveel koeien heeft u?” Ze keek me, zo leek het, opeens wat geëmotioneerd aan. “We hebben 41 koeien op ruim 30 hectare grond. Waarvan 5 hectare water en erf. We zijn te klein, hè. Deze zomer hebben we besloten te stoppen. Nog twee jaar. Huilen moet ik toch, nu of straks. Ik hoop maar dat we de koeien ergens goed onder kunnen brengen.” Ze hield veel van haar beesten en keek me met haar ronde gezicht stevig aan. Vier boventanden.

Verandering

Ze hadden besloten ermee op te houden. Waren begonnen in 1975. In het begin was het een prachtvak. Maar er waren nu te weinig verdiensten. Ook als kaasboerderij was het niet meer rond te krijgen. Ze moesten jaarlijks voldoen aan veranderende regelgeving rond vergunningen en de bedrijfsvoering. Daar slaagden ze steeds weer in, maar de laatste jaren waren onzekerder door de onvoorspelbaarheid van het beleid. “We gaan iedere keer mee, maar dan verandert het weer opnieuw...”

Schoolklassen

Ze verdienden wat bij met kinderpartijtjes en bezoek van schoolklassen. Maar ook daar was de lol er een beetje af. Het lag niet, zoals ik eerst dacht, aan de kinderen. Die vinden het nog steeds geweldig. Het waren de begeleidende ouders die voor haar de sfeer verpestten. “Die vinden het hier vies. Snappen niet dat een koe een beetje spettert als die poept. De meeste groepen komen in het voorjaar. En wij maken in de zomer, als alle koeien lekker buiten zijn, de stal goed schoon. Dat zijn ze niet gewend. Denken dat zo’n stal net zo schoon is als bij hun thuis.” Dat kaas maken strakke hygiëne regels kent wilde er bij die ouders kennelijk niet in. 

Afkeur

“En ze laten zo pijnlijk duidelijk weten geen vlees meer te willen eten. Alleen groene plantjes. Dan zeg ik dat die ook een beetje mest nodig hebben om te groeien. Er is niets mis met af en toe een stukje vlees, al is het maar een dag in de week, ... dat is nou wat wij met kringloop bedoelen.” De sfeer van de bezoeken was veranderd de laatste jaren. Niet bij iedereen maar in elke groep hoorde ze wel afkeur doorklinken. 

45 jaar

Ze konden zo van de boerderij af. Gepachte grond en een gehuurde boerderij. Geen opvolgers. Ze oogde moe. Ik vroeg me somber af of ze wat overgehouden hadden van 45 jaar keihard werken en hoe hun toekomst eruit zou zien. Wat zou er met de boerderij gebeuren? Een vakantiehuis? Nog een manege? 

Overblijvers

Vlak achter elkaar kwamen twee klanten binnen. Ze stopte abrupt haar verhaal. Ik rekende snel 9 euro af, de helft van wat ik in Den Haag betaal. In krap 5 minuten had ze het drama van het platteland beeldend geschetst. Jaarlijks stoppen 4% van de familiebedrijven in de melkveehouderij. De overblijvers worden almaar groter en moeten door in de race om beleid, publiek en markt te volgen. 

Verstikt

Ik klom de dijk weer op en dacht na over de stikstof commotie. Dat was haar gelukkig bespaard gebleven. Ze hadden al besloten te stoppen voor de publiciteitsgolf uitbrak. De liefde voor het bedrijf was al verstikt voor ook dit stof massaal opdwarrelde. 
 


Bedankt voor je inschrijving!
Er is een ongeldig emailadres ingevuld. Terug